افزایش فعالیت مذهبی با بالارفتن سن/ زنان مذهبی‌تر از مردان

تاریخ:1400/3/11

نسخه چاپی

" یافته‌های موج سوم پیمایش ملی مصرف کالاهای فرهنگی نشان می‌دهد انواع فعالیت های مذهبی افراد غیر از شرکت در نماز جماعت با افزایش سن بیشتر می‌شود. "

 به گزارش سامانه اطلاع رسانی تشکل های دینی و مراکزفرهنگی(تی. دی. ام)، فاطمه فلاح عضو شورای علمی طرح ملی مصرف کالاهای فرهنگی در وبینار تحلیل فعالیت‌های مذهبی ایرانیان، (با استناد به یافته‌های موج سوم پیمایش ملی مصرف کالاهای فرهنگی) با اشاره به روش پیمایش این پژوهش گفت: اطلاعات مربوط به شهروندان ایرانی از طریق پرسشنامه ساختاریافته به صورت مصاحبه رودررو جمع شده است. جمعیت آماری این پژوهش ۱۵ هزار و ۶۰۶ نفر افراد ۱۵ سال به بالا از ۳۱ استان (شهر و روستا) کشور و زمان اجرا نیز یک ماه و در نیمه دوم فروردین و نیمه اول اردیبهشت سال ۱۳۹۸ است.
به گزارش خبرگزاری ایرنا، فلاح گفت: بر اساس پژوهش‌های انجام گرفته مواردی همچون زیارت اهل قبور، روضه و عزاداری و حضور در زیارتگاه ها و امامزاده ها بیشترین فعالیت و شرکت در مجالس سخنرانی دینی مانند جلسات قرآن و شرکت در نماز جماعت محل کار یا تحصیل کمترین فعالیت مذهبی اعلام شده است.
این عضو شورای علمی طرح ملی مصرف کالاهای فرهنگی گفت: انواع فعالیت های مذهبی با ویژگی های فردی و پایگاه‌های افراد در این پژوهش بررسی شده است. در این ارزیابی ها متوجه شدیم با افزایش سن، تمام فعالیت‌های مذهبی افراد غیر از شرکت در نماز جماعت افزایش یافته است.
به گفته فلاح بر اساس یکی دیگر از یافته‌های این پژوهش افزایش سطح تحصیلات افراد سبب می‌شود تمام فعالیت‌های مذهبی به استثنای شرکت در نماز جماعت محل کار و تحصیل و خواندن نماز در منزل، کاهش یابد.
وی با اشاره به پیمایش هایی دیگر مشابه در سال‌های ۸۱ و۸۲ نیز گفت: بر اساس یافته‌های پژوهش سال ۹۸ برگزاری مراسم و مجالس مذهبی کاهش داشته است.
فاصله بین پیمایش ها زیاد است
محسن حسام مظاهری نویسنده و پژوهشگر مطالعات اجتماعی دین با اشاره به نهاد انجام دهنده این پژوهش گفت:  داده های این پژوهش می تواند محلی برای رجوع پژوهشگران باشد.
وی با بیان اینکه بهتر بود از واژه آیین به جای فعالیت‌های مذهبی استفاده می‌شد گفت: فعالیت های مذهبی عنوان کامل و کافی نیست. همچنین فاصله بین پیمایش ها زیاد است. در این فاصله گونه های آیین های مذهبی به مرور زمان دچار تغییر شده و آیین های جدیدی همچون سفر اربعین به وجود آمده که در این پژوهش جایگاهی ندارد.
مظاهری در ادامه با اشاره به تنظیم سوالات این پژوهش در تهران گفت: بسیاری آیین ها که در شهرهای دیگر وجود دارد همچون آیین نخل گردانی که جزء فعالیت های مذهبی محسوب می شود در این پژوهش جایگاهی ندارد.
این پژوهشگر حوزه دین افزود: بهتر بود در پیمایشی که به موضوع مصرف کالاهای فرهنگی می‌پردازد جایگاهی برای ابزار و وسایلی همچون شمایل های دینی، عکس مکان‌های مذهبی نیز قائل می شدند اما در این پژوهش این موارد جایگاهی ندارد.
وی ایرادات مربوط به این پژوهش را مختص این تحقیق ندانست و گفت: بسیاری پژوهش‌هایی که در حوزه فرهنگ طراحی می شود، نیاز به بازنگری دارد و نیازمند شکستن کلیشه ها برای دستیابی به اطلاعات جدید هستیم.

منبع : اداره کل تشکل های دینی سازمان تبلیغات اسلامی