ستاد ساماندهي شئون فرهنگي

تاریخ:1395/11/5

نسخه چاپی

" معرفي اجمالي ستاد ساماندهي شئون فرهنگي در مناسبتهاي مذهبي "

«مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی برای همه دستگاه ها لازم الاجراست»

مقام معظم رهبری «مد ظله العالی»

الف) مقدمه:

 

با عنایت به ویژگی ها شرایط و موقعیت سیاسی، فرهنگی و اجتماعی کشور و اقوام و با توجه به آسیب ها و پیرایه های موجود در مراسم و مناسبت ها به ویژه مراسم عزاداری ماه محرم الحرام و صفر المظفر و هر فعالیت آگاهانه ای باید به روش منظم و منطقی انجام تا اهداف و نتایج مورد انتظار از آن محقق شود، لذا ضروری است آسیب شناسی مناسبی از مراسم و مناسبت ها بر اساس مراحل اجرایی آن ها (برنامه ریزی، سیاست گذاری، هماهنگی، هدایت، مدیریت و نظارت) ارائه گردد.

در این راستا آئین نامه نحوه اجراء و گزارش دهی ستاد ساماندهی شئون فرهنگی در مناسبت های مذهبی تهیه و سعی گردیده تا با ارائه تعاریف اجمالی از تاریخچه تشکیل ستاد شئون فرهنگی در مناسبت های مذهبی و اهداف آن در ارسال منظم گزارش فعالیت های انجام شده در ادارات کل، نیروهای صف را یاری نماید و گزارش جامع سالیانه در حوزه ستاد مذکور به مراجع ذیصلاح و ارزیابی سالیانه استان ها در تحقق اهداف کمی و کیفی این بخش را تسهیل نمائیم.


ب) تاریخچه:

در پی مشاهده آسیب ها و پیرایه هایی که به عزاداری های سید و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین (ع) در طی سال های اخیر و زدودن این آسیب ها از چهره عزاداری ها طرح آسیب شناسی فرهنگ عزاداری در سال 79 از سوی اداره کل تشکل های دینی تدوین و در سال 80 اجرایی گردید. طرح مذکور به صورت پایلوت با اعزام سه گروه سه نفره متشکل از کارشناس عملیاتی، عکاس و فیلم بردار و سرگروه (مجموع گروه 10 نفر) در مشهد مقدس عملیاتی گردید و عناوین آسیب ها طی گزارش نهایی به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارسال گردید که نتیجه آن ستادی با عنوان ستاد هماهنگی و نظارت بر عزاداری ها با حضور 35 دستگاه مرتبط تشکیل گردید. پس از برگزاری سه جلسه و ارسال گزارشات آن به شورای عالی انقلاب فرهنگی، در تاریخ 11/2/86 در جلسه شماره 603 شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره سیاست های ساماندهی شئون فرهنگی در مناسبت های مذهبی به طور کامل بحث و بررسی انجام گردید و در تاریخ 12/4/86 این سیاست ها تحت عنوان مصوبه شماره 603 شورای عالی انقلاب فرهنگی حاوی سیاست های ساماندهی شئون فرهنگی در مناسبت های مذهبی به مدیریت سازمان تبلیغات اسلامی ابلاغ شد. (متن مصوبه به پیوست می باشد). بر اساس آن مصوبه سازمان تبلیغات اسلامی موظف است با همکاری دستگاه های مرتبط مذکور در مصوبه اعم از دولتی و غیر دولتی ستادی را با عنوان ستاد ساماندهی شئون فرهنگی در مناسبت های مذهبی تشکیل داده و در راستای سیاست های ابلاغی مصوبه شماره 603 در خصوص ساماندهی مناسبت های مذهبی به ویژه ماه های محرم الحرام و صفر المظفر اقدام نماید. اولین جلسه در تاریخ 29/8/1386 برگزار شده و بصورت ماهانه مستمرا ادامه داشته و خواهد داشت.

پس از گذشت 5 سال از تشکیل ستاد مرکزی ساماندهی شئون فرهنگی در مناسبت های مذهبی مصوبه ای از شورای فرهنگ عمومی کشور به ستاد واصل گردید که مبین تاثیرات عملکرد ستاد در حرکت های مذهبی و جریان بیداری اسلامی در کشورهای همسایه و حتی غیر اسلامی نظیر اروپا و آمریکا بود و در این مصوبه از سازمان خواسته شده بود که تمهیداتی را اتخاذ کند تا بخش برون مرزی و بین المللی ستاد ساماندهی شئون فرهنگی در مناسبت های مذهبی تشکیل و فعالیت خود را آغاز نماید که در همین راستا نامه ای از سوی ریاست مکرم سازمان تبلیغات اسلامی به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارسال گردید و طی آن عضویت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی جهت نیل به اهداف فوق الذکر پیشنهاد گردید که این موضوع به صورت اختصاصی در جلسه شماره 732 شورای عالی انقلاب فرهنگی مطرح گردید و به تصویب رسید. این مصوبه نیز در تاریخ 28/2/1392 به سازمان تبلیغات اسلامی جهت دعوت از سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی ابلاغ گردید. (مصوبه شماره 732 به پیوست می باشد)


ج) اهداف تشکیل ستاد ساماندهی شئون فرهنگی در مناسبت های مذهبی و ماموریت های آن:

1)     توجه جدی به توسعه اندیشه ها و نظرات حضرت امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری پیرامون فعالیت های مناسبتی.

2)     تقویت بنیان های فکری، ارزشی و اعتقادی بوجود آورنده نظام با برجسته سازی تاثیرات آن ها در آینده کشور و مردم.

3)     ترسیم چشم انداز، راهبردها و سیاست های کلان برای برنامه ریزی مراسم ها.

4)     افزایش جذابیت مراسم ها و مناسبت های خاص کشور و معرفت زایی در برنامه ها به منظور ایجاد فضای شاد و مفرح و افزایش امید.

5)     استفاده از نوآوری، خلاقیت و بهره گیری از ایده های گروه های فکری و کارشناسان و صاحبنظران.

6)     برنامه ریزی جامع و هماهنگ برای بهره گیری از ظرفیت های نهادهای مختلف بویژه رسانه ها.

7)     توجه جدی به مستند سازی دقیق فعالیت های مناسبتی.

8)     توجه ویژه به نسل جوان و نوجوان به عنوان مخاطبان اصلی مراسم.

9)       توسعه و تعمیق بصیرت در مناسبت ها به منظور مقابله با بدعت، خرافات و تهاجم فرهنگی دشمنان، از جمله پرهیز از تفرقه اندازی مخاطبان و کوبیدن بر طبل عصبیت های مذهبی.

10) نهادینه سازی مناسبت های محوری در فرآیند پاسداشت مناسبت های ملی و دینی.

11) افزایش مشارکت مردمی و فراهم سازی مقدمات ایجاد همگرایی و همبستگی و انسجام مذهبی و ملی.

د) اعضاء اصلی ستاد مرکزی ساماندهی شئون فرهنگی در مناسبت های مذهبی:

1)    سازمان تبلیغات اسلامی اسلامی

2)    صدا و سیما جمهوری اسلامی ایران

3)    دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم

4)    نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها

5)    وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

6)    سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی

vتبصره 1:

با توجه به ضرورت های پوشش امنیتی انتظامی مراسم، با تصویب اعضای اصلی ستاد مرکزی ساماندهی شئون فرهنگی در مناسبت های مذهبی دستگاه های وزارت اطلاعات و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران به عنوان اعضای اصلی ستاد فوق الذکر در جلسات شرکت نموده و جایگاه ایشان نیز در ستاد بسیار حائز اهمیت می باشد و حسب بند 1 فصل دوم مصوبه 603 «مبنی بر همکاری دستگاه های دولتی و غیردولتی، ستاد مرکزی می تواند عنداللزوم از سایر دستگاه ها دعوت به عمل آورد.

هـ) اعضاء اصلی ستاد استانی ساماندهی شئون فرهنگی در مناسبت های مذهبی:

1)     اداره کل تبلیغات اسلامی

2)     اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی

3)     اداره کل صدا و سیما

4)      دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه های استان

5)     فرماندهی نیروی انتظامی استان

6)     اداره کل اطلاعات

7)     شورای هیئات مذهبی استان

8)     کانون مداحان و شاعران آئینی استان

vتبصره 2:

به استناد بند یک از فصل دوم اجرا مصوبه شماره 603 شورای عالی انقلاب فرهنگی ادارات کل تبلیغات اسلامی عنداللزوم می توانند از نماینده محترم ولی فقیه و امام جمعه مرکز استان، استانداری و سایر دستگاه های مرتبط دعوت به عمل آورد.

و) اعضای ستاد شهرستانی ساماندهی شئون فرهنگی در مناسبت های مذهبی:

1)    اداره تبلیغات اسلامی

2)    اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی

3)    اداره صدا و سیما (در صورت حضور)

4)      دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه های شهرستان

5)    فرماندهی نیروی انتظامی شهرستان

6)    اداره اطلاعات

7)    شورای هیئات مذهبی شهرستان

8)    کانون مداحان و شاعران آئینی شهرستان

یادآوری:

1)     شورای هیئات مذهبی و کانون مداحان و شاعران آئینی شهرستانی نیز مانند استان در جلسات شهرستانی می بایست شرکت نمایند.

2)     متناظر شهرستانی اعضای پیشنهادی عضویت در ستاد ساماندهی شئون فرهنگی در مناسبت های مذهبی استان به عنوان اعضای پیشنهادی عضویت در ستاد ساماندهی شئون فرهنگی در مناسبت های مذهبی شهرستان نیز پیشنهاد می گردند.

 


متن مصوبه

 شوراي عالي انقلاب فرهنگي

«سياست‌هاي ساماندهي شئون فرهنگي در مناسبتهاي مذهبي»

مصوب جلسه 603 مورخ 11/02/1386 شوراي عالي انقلاب فرهنگي

 شوراي عالي انقلاب فرهنگي در جلسه 603 مورخ 11/2/86 سياست هاي سامان‌دهي شئون فرهنگي در مناسبت هاي مذهبي را به شرح ذيل تصويب كرد:

مقدمه:

            نهضت حسيني(ع) و حماسه عاشورا، تجديد حيات اسلامي و اوج و قله تاريخي مقابله با ستم و ستمگر و احياء حق طلبي و عدالت خواهي است که همان روح فرهنگ تشيع است. اين واقعه عظيم همواره چون مشعلي فرا راه شيعه، مسلمان ها بلکه بشريت در عرصه مواجهه با الحاد، استبداد و استکبار بوده است. بدين سبب هميشه اين سرمايه بزرگ و سترگ، در معرض آسيب تحريفات نظري و انحرافات رفتاري بوده است. در روزگار ما نيز آفات و انحرافاتي که مايه وهن اين حماسه عظيم است در زمينه مراسم تعزيت و مجالس سوگواري، رخ داده و موجب نگراني علماء، فرهيختگان و ارادتمندان سيدالشهداء (ع) گشته است.

    پديده هاي ناشايست و ناخوشايندي از قبيل:

الف) ارتکاب حرکات خلاف موازين شرعي و مخالف جوهر ديني و قدسي حماسه عاشورا.

ب) تظاهر به رفتارهاي موهن و غيرمعقول و نامناسب با روح عقلاني و حماسي نهضت حسيني(ع) همچون «قمه زني».

ج) استفاده از تصاوير، شمايل و نشانه هاي غيرواقعي ائمه و اولياء (ع) و چاپ گسترده آنها که خلاف قداست و حرمت معصومين و شأن عزاداري آنها است.

د) ذکر اکاذيب و نسبت مطالب خلاف واقع به ساحت اهل بيت پيامبر اعظم(ص) و به ويژه ياران و خاندان حضرت سيدالشهداء و خواندن نوحه ها و آوازها و اجراء موسيقي هاي مبتذل و خلاف شئون که باعث مخدوش شدن فضاي فکري حماسي و جنبه هاي حزن انگيزي و عبرت آموزي محرم شده و به اين مراسم مقدس جنبه تفنني و تفريحي بخشيده و سبب از بين بردن خاصيت و خصلت آئيني مبتني بر هويت ايراني و اسلامي آن مي گردد.

بنا به مراتب فوق، سياست ها و خط مشي هاي اجرائي ذيل تبيين و معرفي مي شوند.

ç فصل اول - سياست ها و خط مشي هاي اجرائي

1) غنابخشي فکري و محتوايي مجالس و مراسم سوگواري درجهت ارتقاء و تعميق بصيرت و معرفت اقشار و آحاد جامعه درباره فلسفه، عمق و ابعاد و تعليمات و تبعات حماسه حسيني (ع) و مقابله با تحريفات و اکاذيب پديد آمده در اين زمينه.

1/1. اهتمام بيشتر به توسعه انديشه ها و نظرات امام راحل، مقام معظم رهبري و متفکران بزرگ از جمله استاد شهيد مرتضي مطهري درباره محرم و آيين هاي عزاداري سالار شهيدان (ع).

2/1. تهيه برنامه هاي منظم و منسجم رسانه اي براي نقد و بررسي شعر و مداحي و تعزيه خواني و همچنين مناظره فکري فقهي توسط متخصصان.

3/1. ايجاد پايگاه اطلاع رساني اينترنتي براي تدوين و ترويج برنامه ها و مراسم سوگواري مناسب در بيرون از مرزهاي کشور به منظور ايجاد بصيرت و ارتقاء معرفت ديني و خنثي سازي نسبت هاي دروغين معاندين و مخالفين فرهنگ و حماسه عاشوراي حسيني با استفاده از فناوري هاي نوين ارتباطي.

4/1. تبيين و تشريح فلسفه و ضرورت و نقش تاريخي قيام عاشورا و ارائه تحليل هاي مناسب از فرآيند شکل گيري نهضت حسيني و نفي تحليل هاي ناصواب غيرمنطبق با واقعه عاشورا و شعائر حسيني از طريق رسانه ها به ويژه صدا و سيما با همکاري دستگاههاي ذيربط فرهنگي.

2) صيانت از روش هاي اصيل و سنتي عزاداري و بررسي راهکارهاي تقويت و توسعه آن متناسب با روح حماسي عاشورا و ذوق، سليقه و گرايش هاي نسل امروز.

1/2. اصلاح و صيانت تعزيه خواني و آموزش گروههاي تعزيه خوان.

2/2. معرفي سبک ها، آداب و اشعار و روش هاي اصيل و صحيح عزاداري وتجليل از پيش کسوتان و مجالس نمونه.

3/2. نوآوري و تبليغ سبک هاي جديد متناسب با شئون مراسم سوگواري.

4/2. برنامه ريزي به منظور ارتقاء کيفيت مداحي و آشناسازي مداحان با سيره زندگاني و مراثي و مقاتل ائمه معصومين(ع).

3) زدودن خرافات و انحرافات پديد آمده و رفتارهاي موهن و خلاف موازين در زمينه مراسم و برنامه هاي سوگواري.

1/3. بررسي و انجام مطالعات پيرامون خرافات و بدعت ها در نحوه شکل گيري و چگونگي نفوذ آن در مراسم و مجالس سوگواري و راههاي مقابله و رفع آن.

2/3. برگزاري جلسات کارشناسي و کارگاههاي آموزشي مستمر با مداحان، روضه خوانان و مسئولين هيأتهاي مذهبي توسط سازمان تبليغات اسلامي و صدا و سيماي جمهوري اسلامي.

4) شناسايي و مقابله ريشه اي با عناصر و جريانهاي سازمان يافته و منحرف تأثيرگذار در مراسم سوگواري ائمه معصومين به ويژه سالار شهيدان (ع).

1/4. شناسايي عناصر منحرف و برنامه ريزي براي مواجهه مناسب و قانوني با آنان و خطوط فکري جريانهاي سازمان يافته و هدايت شده و مقابله سنجيده مؤثر با آنها با همکاري دستگاههاي مسئول قضايي و امنيتي کشور.

2/4. استفاده از ظرفيت اعزام مبلغ درجهت روشنگري و بدعت زدايي.

5) ايجاد ساز و کارهاي مناسب جهت ساماندهي و تقويت هيأتهاي مذهبي، مداحان، مديحه سرايان و نهادهاي متصدي امر عزاداري.

1/5. تجليل از خادمان فرهنگ عاشورايي اعم از سخنرانان، مداحان، شاعران، نويسندگان و مسئولين هيأتهاي مذهبي.

2/5. انتشار نشريه تخصصي به صورت مستمر ويژه هيأتهاي مذهبي به منظور تقويت ارتباط و انتقال مفاهيم و موضوعات لازم و نيز متون و مقاتل معتبر.

3/5. پشتيباني و تغذيه فکري مبلغين و سخنرانان مذهبي.

ç فصل دوم اجراء

1) سازمان تبليغات اسلامي موظف است با همکاري دستگاههاي دولتي و غيردولتي به ويژه سازمان صدا و سيما، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، دفتر تبليغات اسلامي، نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاهها نسبت به اجراي سياست ها و خطوط مشي فوق اقدام و گزارش آن را سالانه به شوراي عالي انقلاب فرهنگي ارائه نمايد.

2) ادارات کل استاني سازمان تبليغات اسلامي موظفند سالانه، گزارش برنامه هاي خود را درجهت تحقق ساماندهي شئون فرهنگي مراسم سوگواري تهيه و براي بررسي و تصميم‌گيري متناسب با منطقه درچارچوب اين طرح به شوراي فرهنگ عمومي استان ارائه نمايند.سازمان تبليغات اسلامي نيز مكلّف گزارش کلان کشوري را به شوراي عالي انقلاب فرهنگي جهت بررسي و تصميم گيري هاي تکميلي و روزآمد ارائه نمايد.

اين سياست ها مشتمل بر يک مقدمه و دو فصل در جلسه 603 مورخ 11/2/86 شوراي عالي انقلاب فرهنگي به تصويب رسيد.

محمود احمدی نژاد

رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی

منبع : اداره کل تشکل های دینی سازمان تبلیغات اسلامی